"Met ruimte samen zijn is wat ik onze kinderen leer. Zonder al te veel strijd."


Het navelstrengdilemma


Met het doorknippen van de navelstreng ontstond iets geheel nieuws, mijn navelstrengdilemma. Ik beviel van onze oudste in Casablanca, Marokko. Een moderne kliniek, maar wel met mensen die er anders uitzagen, een andere taal spraken en een andere manier van doen hadden. Toen de zuster met onze zoon de kamer wilde verlaten, na amper vijf minuten uit mijn buik te zijn en ik nog gehecht moest gaan worden was ik me bewust van een ongekende alertheid. Nog nooit zo duidelijk had ik mijn man aangestuurd. "Er achter aan, laat hem niet alleen!!" Begreep dan niemand wat er allemaal kon gebeuren als ik mijn kind dat negen maanden veilig in mijn buik had gezeten niet bij mij had? Wat was ik blij toen hij weer terug bij mij op de kamer lag. Ik heb hem daarna een hele tijd niet meer uit het oog verloren. Met als resultaat vele momenten die ik als het navelstrengdilemma benoem. Laat ik los, of geef ik ruimte. En hoe doe ik dat dan. Vanuit rust of is er strijd. Nu pas is me duidelijk dat mijn controle te maken had met mijn jeugdtrauma. Logisch dat ik de controle probeerde te behouden.



Ik kreeg nog twee kinderen erbij en dus twee navelstrengdilemma's. Ook al brachten ze allebei iets anders dan het eerste kind, wat steeds zichtbaarder werd toen ze ouder werden.  Door hun karakter, maar ook door mijn eigen karakter, ervaringen, schaduwzijde. Die ik natuurlijk in 1e instantie niet wilde zien, maar wel zeker meespeelde. Door mezelf eerlijk in de spiegel aan te kijken en te ontwikkelen werkte ik tegelijk aan mijn dilemma's. Maar daar gingen wel wat jaren overheen. Een prachtig proces waar ik zoveel jaren later dankbaar voor ben en dat ik nooit had mogen ervaren als ik geen moeder was geworden.

De eerste keer naar de peuterspeelzaal, voor het eerst alleen buitenspelen, een verjaardagsfeestje, naar de basisschool, etc. Lastige momenten. Je kunt wel proberen de controle te houden als ze naar school gaan, maar dat is onmogelijk. Natuurlijk had dit proces te maken met mijn eigen angsten en mijn eigen opvoeding. Ik ben blij dat ik meestal heel dicht bij mezelf kon blijven, ondanks diverse opmerkingen van de omgeving. Want een moeder die er moeite mee heeft wordt meestal niet gesteund of begrepen, maar genegeerd, bekritiseerd en soms zelfs uitgelachen. Wat pijn doet. Het heeft alles te maken met gevoelens. Angst, verdriet, zelfs boosheid, maar ook met blije gevoelens. Ik kan enorm blij zijn over het proces dat ik samen met onze kinderen heb doorlopen. Dat we erover kunnen praten als zij meer ruimte willen hebben en ik dat soms wel lastig vind. Zij weten dat ik mijn best doe om dat proces aan te gaan, er niet voor weg te lopen of het te ontkennen. En ik weet dat zij het soms net zo lastig vinden, ons loslaten. Maar het gevoel dat je mag proberen verder van mij weg te gaan en toch weer terug te komen als het nog een beetje eng is of het trotse gevoel te delen als het zonder mij gelukt is, is telkens weer een kadootje.

Door de boeken van Eckhart Tolle te lezen werd zijn boodschap over het ouderschap mij heel duidelijk. Onze kinderen zijn wel uit mijn buik gekomen, maar daarom zijn ze nog niet van mij. Ze behoren aan zichzelf. En om dat helemaal te kunnen zijn was het nodig om aan mijn persoonlijke ontwikkeling te werken. Anders zouden mijn gevoelens, emoties, verwachtingen, angsten, etc. in de weg staan voor hun eigen ontwikkeling. En dat is vooral in de eerste jaren van hun leven voor mij heel hard werken geweest. Ik heb heel wat negatieve ervaringen en belemmeringen opgeruimd. Het lukt me om niet alleen in de rol van moeder aanwezig te zijn voor ze, maar ook als persoon. Soms botst dat, maar meestal zijn het waardevolle en prettige momenten. Ik geniet dan ook enorm van hun.





Vanuit de ontwikkelingspsychologie weet ik hoe belangrijk het is om de rol als moeder ook los te kunnen laten. Het is gemakkelijk om je enkel te blijven identificeren met deze rol, die je overigens kunt laten doorgaan in de rol van oma. Dat kan je een gevoel geven dat je nodig bent. Maar kan ook een belasting voor je kind worden. Het lijkt nog ver weg, maar wat ga je doen als je kinderen de deur uit gaan en je geen activiteiten voor je zelf hebt gehad. Anders dan het zorgen voor je gezin. Het lijkt misschien liefdevol om altijd die sporttas in te pakken en weer uit te pakken, maar leer je ze dan ook zelfstandig en onafhankelijk te zijn?

Kortom het navelstrengdilemma is een proces van jezelf tegen komen en je kind. Een worsteling van mens tot mens. En waar vorige generaties, maar ook culturele achtergronden een grote rol in spelen. Familiegeheimen, patronen, manieren van (interne) communatie die van moeder op dochter worden overgebracht en van vader op zoon hebben allemaal invloed op die worstelingen. Persoonlijke ontwikkeling kan je helpen. Zodat je volledig jezelf kunt worden en zonder negatieve invloed in contact kunt staan met je kind(eren). Mijn belangrijkste tip: durf te kijken wat jouw kind je komt brengen. Elk kind brengt wat anders. Maar volg ook goed je eigen gevoel. En laat je niet door anderen van dat gevoel wegduwen. Loslaten is een proces, waar je de tijd voor mag nemen, maar waarbij het ook belangrijk is om te genieten en positief mee om te gaan. Het is vreugdevol als je kind sterk genoeg is om zelf de weide wereld in te trekken en het niet meer nodig is dat je zijn of haar handje vast moet houden. Er ontstaat dan ruimte voor iets nieuws. 

Mannen kunnen overigens ook last hebben van een navelstrengdilemma. Maar dat is een verhaal op zich. Ik merkte dat doordat mijn man zich op sociaal en emotioneel gebied ontwikkelde ik het makkelijker vond om hem meer ruimte te geven als opvoeder en de controle los te laten. Het gevolg is dat ze een zeer betrokken vader hebben die dichtbij hun staat en een fijn voorbeeld is om te hebben. Zeker voor jongens.